Moli mumu mo le va'ai ma le soifua maloloina o mata

69 Va'aiga

O se tasi o popolega masani i le togafitiga o le moli mumu o le vaega o mata. E fia faʻaaoga e tagata moli mumu i le paʻu o foliga, ae popole neʻi le fetaui lelei le moli mumu susulu mo o latou mata. E iai se mea e popole ai? E mafai e le moli mumu ona faʻaleagaina mata? Pe mafai moni ona aoga tele ma fesoasoani e faʻamalolo o tatou mata?

Fa'atomuaga
O mata atonu o vaega sili ona vaivai ma taua o o tatou tino. O le va'aiga vaaia o se vaega taua tele lea o lo tatou poto masani, ma o se mea e matua taua tele i a tatou galuega i aso taitasi. E matua maaleale lava mata o tagata i le malamalama, e mafai ona latou iloa le eseesega i le va o le 10 miliona lanu ta'itasi. E mafai foi ona latou iloa le malamalama i le va o galu o le 400nm ma le 700nm.

www.mericanholding.com

E leai ni a tatou meafaigaluega e iloa ai le malamalama e lata ane i le infrared (e pei ona faʻaaogaina i le togafitiga o le malamalama infrared), e pei lava ona tatou le iloa isi galu o le EM radiation e pei o le UV, Microwaves, ma isi. Ua faʻamaonia talu ai nei e mafai e le mata ona iloa se photon e tasi. E pei o isi vaega o le tino, o mata e faia i sela, sela faʻapitoa, e faia uma galuega tulaga ese. E iai a tatou rod cells e iloa ai le malosi o le malamalama, cone cells e iloa ai lanu, epithelial cells eseese, humor production cells, collagen production cells, ma isi. O nisi o nei sela (ma aano) e vaivai i nisi ituaiga o malamalama. O sela uma e maua ni faʻamanuiaga mai nisi ituaiga o malamalama. Ua matua faʻateleina suʻesuʻega i le eria i le 10 tausaga talu ai.

O le fea Lanu/Galu o le Malamalama e Aogā mo mata?
O le tele o suʻesuʻega o loʻo faʻasino i aafiaga lelei e faʻaaogaina ai LED o le puna o le malamalama ma o le tele lava o loʻo i le galu o le 670nm (mumu). Ae ui i lea, e le na o le umi o galu ma le ituaiga/puna o le malamalama o mea taua ia, aua o le malosi o le malamalama ma le taimi e faʻaalia ai e aʻafia ai taunuuga.

E faapefea ona fesoasoani le malamalama mumu i mata?
I le iloaina o o tatou mata o le aano autū lea e lagona ai le malamalama i totonu o o tatou tino, e ono manatu se tasi o le mitiia o le malamalama mumu e o tatou mata mumu e iai sona sootaga ma aafiaga na vaaia i suʻesuʻega. E le o le tulaga atoatoa lea.

O le talitonuga autū e faʻamatalaina ai aafiaga o le togafitiga o le malamalama mumu ma le malamalama e latalata i le infrared, i soo se mea i le tino, e aofia ai fegalegaleaiga i le va o le malamalama ma le mitochondria. O le galuega autū a le mitochondria o le gaosia lea o le malosi mo lona sela -E fa'aleleia e le togafitiga o le malamalama lona gafatia e maua ai le malosi.

O mata o tagata, aemaise lava o sela o le retina, e sili ona maualuga le manaʻoga o le metabolism nai lo soʻo se aano i le tino atoa - e manaʻomia ai le tele o le malosi. Na o le pau lava le auala e faʻamalieina ai lenei manaʻoga maualuga o le faʻaputuina lea o le tele o mitochondria i totonu o sela - ma e le o se mea e ofo ai o sela i mata e sili ona maualuga le tele o mitochondria i soo se vaega o le tino.

I le iloaina o le aoga o le togafitiga o le malamalama e ala i fegalegaleaiga ma le mitochondria, ma o mata e sili ona tele ai le puna o mitochondria i le tino, o se manatu talafeagai le manatu o le malamalama o le a i ai foi aafiaga sili ona loloto i mata pe a faatusatusa i le vaega atoa o le tino. I luga atu o lena mea, o suesuega talu ai nei ua faaalia ai o le faaleagaina o le mata ma le retina e fesoʻotaʻi tuusaʻo ma le faaletonu o le mitochondrial. O lea la, o se togafitiga e mafai ona toe faʻafoʻisia ai le mitochondria, lea e tele, i le mata o le auala sili lea.

O le galu sili ona lelei o le malamalama
O le malamalama 670nm, o se ituaiga malamalama vaaia lanu mumu loloto, e sili ona suʻesuʻeina mo faʻafitauli uma o mata. O isi galu e iai ni taunuuga lelei e aofia ai le 630nm, 780nm, 810nm ma le 830nm. Laser vs. LEDs – o se fa'amatalaga E mafai ona fa'aogaina le moli mumu mai lasers po'o LEDs i so'o se vaega o le tino, e ui lava e tasi le tuusaunoaga mo lasers aemaise lava – o mata. E LE talafeagai lasers mo togafitiga malamalama o mata.

E mafua lea ona o le uiga tutusa/coherent o le malamalama laser, lea e mafai ona taula'i e le tioata o le mata i se tama'i vaega. E mafai e le malamalama laser atoa ona ulufale i le mata ma o lena malosi uma e fa'apotopoto i se tama'i vaega malosi i luga o le retina, ma maua ai se malosi tele, ma e ono mu/fa'aleagaina pe a mavae ni nai sekone. O le malamalama LED e fa'asolo i fafo i se tulimanu ma o lea e leai ai lenei fa'afitauli.

Mafiafia o le malosi ma le fua
E ui atu le malamalama mumu i le mata ma le silia ma le 95% o le fesiitaiga. E moni lenei mea mo le malamalama e lata ane i le infrared ma e faapena foi mo isi malamalama vaaia e pei o le lanumoana/lanumeamata/samasama. Ona o le maualuga o le sosolo o le malamalama mumu, e na o le tutusa lava le auala e manaʻomia e mata mo togafitiga ma le paʻu. E faʻaaogaina e suʻesuʻega le mamafa o le eletise e tusa ma le 50mW/cm2, faatasi ai ma ni fua maualalo e 10J/cm2 pe itiiti ifo foi. Mo nisi faʻamatalaga i le fua o togafitiga o le malamalama, tagaʻi i lenei pou.

Malamalama leaga mo mata
E leaga mo mata le lanumoana, viole ma le malamalama UV (200nm-480nm), e fesoʻotaʻi ma le faʻaleagaina o le retina poʻo le faʻaleagaina o le cornea, humor, lens ma le neula opitika. E aofia ai le malamalama lanumoana tuusaʻo, ae faʻapea foʻi ma le malamalama lanumoana o se vaega o moli papaʻe e pei o moli LED i totonu o le fale/auala poʻo laupepa komepiuta/telefoni. O moli papaʻe susulu, aemaise lava o moli e maualuga le vevela o lanu (3000k+), e tele le pasene o le malamalama lanumoana ma e le maloloina mo mata. O le susulu o le la, aemaise lava le susulu o le la i le aoauli e atagia mai i le vai, e tele foʻi le pasene o le lanumoana, e mafua ai ona faʻaleagaina mata i le aluga o taimi. O le mea e lelei ai, o le ea o le lalolagi e faʻamama (faʻasalalau) le malamalama lanumoana i se tulaga - o se faiga e taʻua o le 'rayleigh scattering' - ae o le susulu o le la i le aoauli e tele lava, e faʻapea foʻi le susulu o le la i le vateatea e vaʻaia e le au vaʻalele. E sili atu ona mitiia e le vai le malamalama mumu nai lo le malamalama lanumoana, o lea o le atagia mai o le susulu o le la mai vaituloto/vasega/ma isi mea ua naʻo se puna sili atu ona faʻaputuina o le lanumoana. E le gata o le susulu o le la e mafai ona faʻaleagaina, aua o le 'mata o le tagata faaseʻe' o se faʻafitauli masani e fesoʻotaʻi ma le faʻaleagaina o mata o le malamalama UV. E mafai e tagata savavali, tulimanu ma isi tagata e fiafia i fafo ona atiaʻe lenei mea. O le au folau masani e pei o ofisa tuai o le va’a ma le au faomea e toetoe lava o taimi uma e feagai ai ma fa’afitauli o le va’ai pe a mavae ni nai tausaga, ona o le atagia mai o le la i le sami, e fa’ateteleina e fa’afitauli o mea’ai. O galu mamao o le infrared (ma le vevela lautele) e mafai ona afaina ai mata, e pei o isi sela o le tino, e tupu le fa’aleagaina o galuega pe a vevela tele sela (46°C+ / 115°F+). O tagata faigaluega i galuega tuai e feso’ota’i ma ogaumu e pei o le puleaina o afi ma le ulaina o tioata e masani ona feagai ma fa’afitauli o mata (ona o le vevela e sosolo mai afi/ogaumu e mamao le infrared). O le malamalama o le laser e ono afaina ai mata, e pei ona ta’ua i luga. O se mea e pei o le laser lanumoana po’o le UV o le a sili ona fa’aleagaina, ae o le laser lanumeamata, samasama, mumu ma le laser e latalata i le infrared e mafai lava ona afaina ai.

Na fesoasoani tulaga o mata
Vaai lautele - le manino o le vaai, Cataracts, Diabetic Retinopathy, Macular Degeneration - e ta'ua fo'i o le AMD po'o le fa'aleagaina o le mata e mafua mai i le matua, Refractive Errors, Glaucoma, Mata mago, mata fe'avea'i.

Fa'aoga aoga
Fa'aaogaina o le fa'amama o mata a'o le'i fa'aalia i le la (pe fa'aalia i le malamalama pa'epa'e susulu). Fa'aaoga i aso ta'itasi/vaiaso ta'itasi e puipuia ai le fa'aleagaina o mata.

Tu'u se Tali