E fa'apefea ona ou iloa pe o lo'o ou maua i le oxidative stress?

27 Va'aiga

E tupu le atuatuvale o le oxidative pe a iai se le paleni i le va oradicals saoloto(reactive oxygen species po'o ROS) ma le mafai e le tino ona fa'aitiitia pe toe fa'aleleia le fa'aleagaina na mafua mai i na mea. O free radicals o ni mole mole e matua tali vave lava e mafai ona fa'aleagaina ai sela, porotini, ma le DNA, e mafua ai le matua, fa'ama'i tumau, ma le mumū.

E lē faigofie i taimi uma ona iloa tonu le mafuaʻaga o le atuatuvale o le oxidative auā e faasolosolo malie ona tupu ma e mafai ona aliaʻe mai i le tele o faʻailoga. Peitaʻi, e iai nisi faʻailoga ma aʻafiaga, faʻatasi ai ma suʻega faʻapitoa, e mafai ona fesoasoani ia te oe e iloa ai pe o e feagai ma le atuatuvale o le oxidative.

Fa'ailoga ma A'afiaga o le Oxidative Stress

  1. Vaivai pe Le Malosi Leai:
    • E mafai e le atuatuvalega oona ona faʻaleagaina le mitochondria (o le malosiaga o sela), e oʻo atu ai i le vaivai tumau pe lagona le leai o se malosi e ui lava i le lava o le malologa.
  2. Matua vave:
    • O le faʻateleina o le atuatuvale o le oxidative e mafai ona faʻavavevaveina ai le faagasologa o le matua, ma iu ai i maanuminumi, paʻuʻū ifo o le paʻu, laina manifinifi, ma ila o le matua ona o le malepelepe o alava o le collagen ma le elastin.
  3. Fula Fa'aumiumi:
    • E fesoʻotaʻi vavalalata le atuatuvale o le oxidative ma le mumū. Afai e te mafatia i tulaga e pei ogugu, fa'ama'i mumū o le manava, petulaga o le pa'u(e pei o le eczema, psoriasis), o le atuatuvale o le oxidative e mafai ona avea ma se mea e mafua ai.
  4. Faiga Puipuiga ua Vaivai:
    • E fa'avaivaia e le atuatuvale fa'a'okesaita le puipuiga o le tino, ma fa'afaigofieina ai ona a'afia i fa'ama'i pipisi, ma'i, ma tulaga e puipuia ai oe mai le fa'aogaina o le tino.
  5. Pa'ū o le Manatua po'o le Mafaufau:
    • E mafai e free radicals ona fa'aleagaina sela o le fai'ai ma neura, e mafua ai le leiloa o le manatua, faigata ona taula'i, puaoa o le fai'ai, po'o isi fa'aletonu o le mafaufau.Fa'ama'i o le AlzheimermaFa'ama'i o Parkinsone feso'ota'i ma le fa'aleagaina o le oxidative.
  6. Vaivai o maso po'o le tiga o so'oga:
    • E fesoasoani le atuatuvalega o le oxidative i levaivai o masomatiga o so'oga, e masani ona fa'atupuina le mumū ma le malepelepe o a'ano. Atonu e te lagona le tiga pe a uma ona faamalositino pe maua fo'i le tiga faifai pea e aunoa ma se mafua'aga manino.
  7. Fa'afitauli o le Pa'u:
    • E mafai e le atuatuvalega oona ona fa'ateteleina tulaga e pei omageso, rosacea, peekisemaona o le mumū ma le faʻaleagaina e mafua ai i sela o le paʻu.
  8. Le lelei o le fa'amalologa o manu'a:
    • A iai le atuatuvalega o le oxidative, e fa'agesegese ai le mafai e lou tino ona toe fa'aleleia ia lava, ma mafua ai ona tuai le fa'amalologa o manu'a pe manu'a tumau.
  9. Fa'afitauli o le Manava:
    • O le fa'aleagaina o sela o le manava e mafua ai ni fa'afitauli e pei o le fa'aleagaina o sela e aunoa ma se sao mai le radicals saoloto.gastritis, manava tafe, fa'ama'i o le manava itaitagofie (IBS), pele to'a o le manava.
  10. Fa'afitauli o le Manava:
    • E mafai e le atuatuvalega oona ona fesoasoani i faʻamaʻi mama e pei otale, fa'ama'i pipisi o le mama tumau (COPD), mafa'ama'i pipisi tumau o le sinus.
  11. Fa'ateleina o le Lamatiaga o Fa'ama'i Tumau:
    • Ua fesoʻotaʻi le atuatuvale o le oxidative i le tele o tulaga tumau, e pei ofa'ama'i fatu, ma'i suka, kanesa, fa'ama'i e mafua ai le neura, mastruka.

Mafua'aga o le Oxidative Stress

  • Mea Oona o le SiosiomagaO le filogia, asu o sikaleti, vailaʻau faʻasaina, ma mea oona e mafai ona faʻateleina ai le atuatuvale faʻamaʻi.
  • Mea TaumafaO mea'ai e tele ai le suka, mea'ai ua uma ona fa'agasolo, ga'o e le lelei mo le soifua maloloina, po'o le maualalo o antioxidants e mafai ona fa'ateleina ai le fa'aleagaina o le tino mai le oxidative.
  • Lotovaivai TumauO mafatiaga faaletino, faalelagona, po o le mafaufau e mafai ona faateleina ai le gaosiga o free radicals ma faaitiitia ai le maualuga o le antioxidants.
  • Leai se Gaioiga FaaletinoO se olaga e le nofonofo ai e mafai ona oʻo atu ai i le atuatuvale o le oxidative ma faʻalavelave faʻalesoifua maloloina.
  • Soona Inu Ava MalosiO le inuina tele o le ava malosi e mafai ona fa'atupuina ai ni free radicals ma fa'aitiitia ai antioxidants i le tino.
  • Soona Faamalositino pe Soona FaamalositinoE ui e aogā tele faamalositino, ae o le soona fai o le tino pe a leai se malosi e toe malosi ai e mafai ona faateleina ai le atuatuvale ona o le oxidative.

Auala e Fa'amaonia ai le Oxidative Stress:

Afai e te masalomia o loʻo e maua i le oxidative stress, o nisi nei o auala e faʻamaonia ai:

1. Su'ega Toto ma Fa'ailoga o Meaola

O nisi o suʻega faʻapitoa e mafai ona fuaina ai le maualuga o le atuatuvale faʻaola poʻo le faʻaleagaina o le tino e ala i radical saoloto. O nei suʻega e ono aofia ai:

  • F2-IsoprostanesO se fa'ailoga o le lipid peroxidation (fa'aleagaina o ga'o i le tino), lea e masani ona si'itia i le atuatuvalega fa'a-oxidative.
  • LDL ua fa'a'okeseneinaO le maualuga o le oxidized low-density lipoprotein (LDL) cholesterol e fesoʻotaʻi ma le oxidative stress ma faʻamaʻi fatu.
  • Superoxide Dismutase (SOD)O se enzyme lea e fesoasoani e fa'aitiitia ai radicals saoloto. O le maualalo o le SOD e mafai ona fa'aalia ai se le paleni i le atuatuvale fa'aola.
  • GlutathioneO le Glutathione o se vailaʻau malosi e teteʻe i le vailaʻau e teteʻe i le oxidative i le tino, ma o lona tulaga maualalo e mafai ona avea ma faʻailoga o le atuatuvalega o le oxidative.
  • Aofa'i o le Malosiaga o le Antioxidant (TAC): Fuafua le tulaga aoao o antioxidants i le tino. O tulaga maualalo e mafai ona faʻaalia ai le le mafai ona teteʻe atu i faʻaleagaina o le oxidative i se auala lelei.

2. Meafaigaluega mo le Fa'ata'ita'iina o Ata ma Su'esu'ega:

E ui e le masani ona faia mo le suʻesuʻeina o le atuatuvale o le oxidative, o nisi metotia faʻataʻitaʻi (e pei oMRI (MRI)mo le soifua maloloina o le faiʻai poʻoultrasoundmo alatoto) e ono iloa ai faʻaleagaina faaletino e mafua mai i le atuatuvalega faʻamaʻi oxidative, e pei o le mumū poʻo le faʻaleagaina o aʻano.

3. Iloiloga o Mea'ai ma le Olaga:

  • Afai e iai sautaumafa maualuga suka, atuatuvalega faifai pea, pele lava o faamalositino, e taua le mafaufau o le atuatuvale o le oxidative atonu o se popolega. O le feutagai ma se fomaʻi e uiga i suiga i le olaga poʻo le faʻaopoopoga o meaʻai atonu e fesoasoani.
  • A le lava o mea'ai, aemaise lava iantioxidants(e pei o vaitamini C, E, A, ma le selenium), atonu e faʻaalia ai le manaʻomia o ni fetuʻunaʻiga i meaʻai.

4. Fa'amaumauga o Fa'ailoga:

Ia mata'ituina pea fa'ailoga e pei o le vaivai, tiga o so'oga, fa'afitauli o le mafaufau, fa'afitauli o le pa'u, po'o le le to'a i le manava, aemaise lava pe afai ua toe tupu pea pe fa'ateteleina. E mafai ona maua ai ni fa'ailoga, ae o le mea moni, o le a mana'omia e se foma'i ona faia ni su'ega mo se fa'amaoniga mautinoa.

O le ā e Fai pe afai e te Masalosalo i le Oxidative Stress

  • Fefa'atalanoa ma se Foma'i Tausi Soifua MaloloinaAfai e te manatu o loʻo aʻafia lou soifua maloloina i le atuatuvale o le oxidative, e taua le vaʻai i se fomaʻi e mafai ona iloilo ou faʻailoga, faʻatonu ni suʻega talafeagai, ma fautuaina ni togafitiga poʻo ni suiga i le olaga.
  • Taumafa e tele ai mea e tete'e i le kesiIa fa'aopoopo atili fualaau 'aina, fualaau faisua, nati, ma fatu i lau taumafataga, aua e tele ai antioxidants e fesoasoani e tau ai ma le atuatuvale oxidative.
  • Faamalositino sooO faamalositino faifai pea ma feololo e fesoasoani e faaleleia ai le tafe toto, faaitiitia ai le mumū, ma faateleina ai le maualuga o antioxidants.
  • Pulega o le LotovaivaiFa'ata'ita'i metotia e fa'amalū ai le tino e pei o le mafaufau loloto, yoga, mānava loloto, po'o le mafaufau loloto e fa'aitiitia ai le atuatuvale fa'a-oxidative e mafua mai i popolega fa'alagona po'o le mafaufau.
  • Aloese mai Mea Oona: Fa'atapula'a le a'afia i mea leaga o le si'osi'omaga, asu tapa'a, ma le so'ona inu 'ava malosi e fa'aitiitia ai le fa'aleagaina o le tino e ala i le oxidation.

Faaiuga:

E mafai ona alia'e le atuatuvale o le oxidative e ala i le tele o fa'ailoga, e aofia ai le vaivai, matua vave, tiga o so'oga, fa'afitauli o le pa'u, ma le fa'aitiitia o le mafaufau. E ui e le lava na'o fa'ailoga mo le su'esu'eina, ae o fa'amaoniga fa'apitoa ma su'ega e mafai ona fesoasoani e fa'amaonia ai le i ai o le atuatuvale o le oxidative. Afai o lo'o e feagai ma le tele o fa'ailoga o le atuatuvale o le oxidative, e taua le feutagai ma se foma'i e fa'atalanoaina mafua'aga autu ma fa'aitiitia ai a'afiaga e ala i suiga o le olaga, fetu'una'iga o mea'ai, po'o ni fa'aopoopoga.

Tu'u se Tali