E tele fesili e mafua mai i le maitaga e uiga i mea e saogalemu, ma e le o se tuusaunoaga le faʻaaogaina o moega la. O le tali puʻupuʻu o le leai—e fautuaina e fomaʻi lautele e aua le faʻaaogaina moega la aʻo maitaga ona o ni lamatiaga matuia mo oe ma lau pepe o loʻo tuputupu aʻe. Seʻi o tatou faʻamatalaina ia lamatiaga autu, manatu sese masani, ma isi auala e sili atu ona saogalemu mo le nofo toʻafilemu.
1. O Tulaga Lamatia Sili o Moega La i le Taimi o le Maitaga
E suia e le maitaga le mafai e lou tino ona fa'atonutonu le vevela ma tali atu i le atuatuvale, ma avea ai le fa'aaogaina o moega la ma mea e sili atu ona lamatia nai lo le masani ai. O lamatiaga autu e aofia ai:
Soona Vevela (Hyperthermia): E taofia e moega la le vevela i totonu o se potu tapuni, ma e faʻaitiitia ai e le maitaga le mafai e lou tino ona faʻamālūlū. O le vevela o le ogatotonu e sili atu i le 102.2°F (39°C) i le trimester muamua e mafai ona mafua ai ni faʻaletonu i le fanau mai—e aofia ai faʻaletonu o le neural tube e pei o le spina bifida—pe oʻo lava i le faʻapaʻu pepe.
Fa'ateleina o le Ma'ale'ale o le Pa'u: O suiga o hormones i le taimi o le maitaga e faigofie ai ona mu lou pa'u, mageso, ma suia ai le lanu (e pei o le melasma). O ave o le UV i le moega e fa'ateteleina ai nei fa'afitauli, ma i'u ai i le mu tiga o le la po'o ni ila pogisa tumau.
Le lava o le vai i le tino: E mafua ai le afu i moega la, ma e manaʻomia e tagata maʻitaga ni vai faaopoopo e lagolago ai le fanautama ma le pepe. O le le lava o le vai i le tino ona o le faʻaaogaina o moega la e mafai ona oʻo atu ai i le niniva, le lava o le vai i le manava, poʻo le vave fanau.
Fa'aleagaina o le Pa'u i se Taimi Umi: E le fa'ateleina e le maitaga le lamatiaga o le kanesa o le pa'u, ae o ave o le UV i le la (o se mea e iloa o le kanesa) e fa'ateleina ai lou avanoa e maua ai le melanoma po'o isi kanesa o le pa'u mulimuli ane i le olaga—o tulaga lamatia e tumau pea pe a uma le maitaga.
2. Tala Fa'afagogo Masani e uiga i moega la ma le ma'itaga
E toatele tagata e talitonu i tala pepelo e faapea e foliga mai e sili atu le saogalemu o le faaaogaina o moega la, ae e le lagolagoina e le saienisi:
Talafatu 1: “E lelei ni sauniga pupuu aua ou te lē soona vevela.”
Mea moni: E oo lava i le 5–10 minute i luga o se moega la e mafai ona siitia ai le vevela o lou ogatotonu e lava lea e afaina ai le pepe, aemaise lava i le amataga o le maitaga. Ua uma ona faigata le faiga e faatonutonu ai le vevela o lou tino, o lea e leai se taimi puupuu e "saogalemu".
Talafatu 2: “Ou te manaʻomia se moega la e maua ai le vaitamini D mo le pepe.”
Mea moni: O moega la o se auala matautia e maua ai le vaitamini D. Nai lo lena, e foliga mai o le a fautuaina e lau fomaʻi se vaitamini aʻo leʻi fanau mai e iai le vaitamini D (e masani lava 600–800 IU i le aso) poʻo ni meaʻai saogalemu (e pei o le susu faʻamalosia, samani, poʻo fuamoa). O se taimi puʻupuʻu ma le paolo i fafo (10–15 minute i le aso) e faʻaleleia atili ai foʻi le vaitamini D e aunoa ma le faʻaleagaina o le UV.
Talafatu 3: “E lē aʻafia le pepe i moega la auā e lē oo atu ave o le UV i le manava.”
Mea moni: E ui e lē sao atu ave o le UV i totonu o le manava, ae e mafai e le vevela mai moega la. O le soona vevela o le lamatiaga tele lea iinei, ma e afaina ai totoga o le pepe o loo tuputupu aʻe—e tusa lava pe lē paʻi atu ave i ai.
3. Isi Mea e Sili Atu ona Saogalemu mo le Mafanafana i le Maitaga
Afai e te misia le lagona o le mafanafana pe e te manaʻo e ʻalo ese mai le foliga "paʻepaʻe," taumafai nei filifiliga e saogalemu mo le maʻitaga:
Taimi Mālū i Fafo: Nofo i le paolo (e pei o lalo o se laau po o se faamalu) mo le 15–20 minute i le aso. O le a e maua le ea fou ma le mafanafana mālū e aunoa ma le lamatiaga o le UV po o le soona vevela.
Oloa e Fa'a'ofu ai Pa'u: Fa'aaoga ni mea e puipuia ai pa'u maitaga mai le kanesa (va'ai ni vaila'au e leai ni allergies ma e leai ni manogi) ina ia maua ai se pupula le tumau. Fa'ata'ita'i muamua se vaega la'ititi o le pa'u e 'alo 'ese ai mai le mageso.
Ta'ele/Fa'amamāga Mafanafana: O se ta'ele pu'upu'u ma mafanafana (ia i lalo ifo o le 100°F/37.8°C le vai) e mafai ona fesoasoani ia te oe e malolo ai e aunoa ma le si'itia tele o le vevela o lou ogatotonu o le tino.
4. Mea e Fai pe a e Fa'aaogaina se moega la a'o le'i iloa ua e ma'itaga
Afai na e fa'aaogaina fa'afuase'i se moega la i le amataga o le maitaga, aua le popole—ae ta'u i lau foma'i i lau taimi atofaina e sosoo ai. E mafai ona latou mata'ituina le tuputupu a'e o lau pepe (e pei o le ultrasound) ma ofoina atu le fa'amautinoaga. E le foliga mai o le a afaina tele se tasi taimi puupuu, ae e taua le 'alo'ese mai le fa'aaogaina i le lumana'i.
Manatu Autū
E lē saogalemu le fa'aaogāina o le moega la i le taimi o le maitaga—e ono vevela tele ai, fa'aletonu o le fanau mai, fa'aleagaina o le pa'u, ma le leai o se vai i le tino.
E leai se umi "saogalemu" o le sauniga, ma e le moni tala pepelo e uiga i le vaitamini D po'o le fa'amamago o le UV.
Pipi'i i mea'ai e maua mai le vaitamini D ua fautuaina e le foma'i, fa'aaoga mea e vali ai lou pa'u, pe fa'aalu sina taimi e te alu ai i fafo mo le mafanafana ma le mautinoa.
O le soifua maloloina o lau pepe o le mea e sili ona tāua i le taimi o le maitaga, ma o le ʻalofia o moega la o se auala faigofie e faʻaitiitia ai tulaga lamatia e le manaʻomia. Ia faʻafesoʻotaʻi pea lau fomaʻi pe a iai ni au fesili e uiga i le saogalemu o le maitaga.
Afai o loʻo e suʻeina ni fautuaga e faʻapitoa mo le tausiga o oe lava ia i le taimi o le maʻitaga, e mafai ona ou faia se lisi siaki saogalemu mo le soifua maloloina o le maʻitaga—e aofia ai le tausiga o le paʻu, faʻasusuina o le tino, ma manatu mo le malolo—e fesoasoani ia te oe e lagona le malosi e aunoa ma ni lamatiaga. Mata e te iloa e aoga lena mea?