E toatele tagata e matauina le susulu o latou lauulu i le la i le taumafanafana, o lea e masani ai ona mafaufau pe mafai e moega la—faatasi ai ma a latou ave UV malolosi—ona faia foi lea lava mea e tasi. O le tali puupuu o le ioe, e mafai e moega la ona faamalamalamaina lauulu, ae o le faagasologa, taunuuga, ma tulaga lamatia e eseese mai le susulu masani o le la. Se'i o tatou fa'amatalaina pe fa'apefea ona aoga, mea e fa'amoemoeina, ma pe fa'apefea ona tausia lou lauulu ia maloloina.
1. Auala e Fa'amalamalama ai e Moega La le Lauulu: O le Saienisi o le Lanu ma Ave o le UV
E sau le lanu o lauulu mai se pigment e ta'ua o le melanin, lea e gaosia i le follicle o lauulu. O moega la e fa'amalamalamaina ai lauulu e ala i le fa'aleagaina o lenei melanin—o le fa'agasologa lea i lea la'asaga:
E Fa'atatau le Ave o le UV i le Melanin: O moega la e fa'asalalauina ai ave o le UVA ma le UVB (e pei lava o le la). E ati loloto atu ave o le UVA i totonu o le lauulu, ae o ave o le UVB e a'afia ai le vaega pito i fafo. O ituaiga uma e lua e fa'aleagaina ai le fausaga fa'akemikolo o le melanin.
E Fa'aleagaina le Melanin i le Aluga o Taimi: A'o malepe mole mole o le melanin, e leiloa lo latou gafatia e mitiia ai le malamalama ma toe fa'afo'i mai ai lanu. O lenei mea e foliga mai ai e mama le lauulu—e tutusa ma le auala e fa'aitiitia ai e le susulu o le la se ofutino pogisa.
O I'uga e Fa'alagolago i le Ituaiga Lauulu: O lauulu pogisa (e tele ai le melanin) e ono fa'amama teisi i se lanu mafanafana (e pei o le enaena i le lanu enaena). O lauulu vaivai (lanu enaena, enaena vaivai) e ono sili atu ona iloa le fa'amama pe o'o lava ina maua ni lanu susulu. O lauulu sinasina po'o lauulu pa'epa'e, e leai se melanin, o le a le toe fa'amama atili.
2. O le ā e Fa'amoemoeina: O le ā le Tele o le Malamalama ma le Vave?
E lē vave ona fa'amama lauulu i le moega la—e tele le taimi e alu ai ma e fa'alagolago i ni mea se tele. O le mea masani lea:
I'uga Fa'asolosolo: E te lē va'aia se fa'amalamalama pe a uma le tasi sauniga. O le to'atele o tagata e matauina se suiga itiiti pe a uma le 3–5 sauniga (e 10–15 minute le umi i le ta'itasi). O le fa'amalamalama tele (e pei o le 1–2 lanu) atonu e alu ai le 2–3 vaiaso o sauniga masani.
Fa'amalamalama Mālū i le Feololo: E seasea ona fa'amalamalama e moega la'ititi lauulu i le sili atu i le 2 lanu. E sili atu mo le fa'amalamalama mālū pe fa'aleleia atili ai lanu susulu masani nai lo le suia tele o lanu (e pei o le uliuli i le enaena).
E ono lē tutusa: O lauulu ua uma ona faaleagaina (mai le teuteuina i le vevela po o le vali) e ono vave ona pupula nai lo lauulu maloloina. E mafai ona iʻu ai i le lē tutusa o lanu, aemaise lava pe afai e mago pe manifinifi le lauulu.
3. Lamatiaga: Aisea e Faigata ai Moega La i Lauulu
E ui e mafai e moega la ona fa'amalamalama lauulu, ae e fa'aleagaina fo'i—o nisi taimi e matua'i ogaoga. O nisi ia o tulaga lamatia autu:
Mago ma le Ma'ale'ale: E aveese e ave o le UV le suāuu masani o lauulu (sebum) ma fa'aleagaina ai le cuticle (le vaega puipui pito i fafo o le lauulu). E mafua ai ona mago, fe'ai, ma faigofie ona gau le lauulu.
Le Lavea o Lanu (mo Lauulu ua Valiina): Afai e vali pe fa'apa'epa'e lou lauulu, e mafai e moega la ona vave mou atu le vali fa'apitoa nai lo le susulu o le la masani. Atonu e fa'apupuna ai lauulu enaena ua valiina pe fa'afoliga le vali uliuli.
Fa'avaivāi o le Fausaga o Lauulu: I le aluga o taimi, o le fa'aalia soo i le UV e fa'aleagaina ai le porotini o le lauulu (keratin), ma fa'amamago ma vaivai ai. E mafai ona i'u ai i le vaeluaina o pito ma le gau o lauulu (i tulaga ogaoga).
4. Fautuaga e Puipuia ai Lauulu a'o Fa'aaogaina Moega La
Afai e te manaʻo e faʻamalamalama lou lauulu i moega la ae faʻaitiitia le faʻaleagaina, mulimuli i laasaga nei:
Faaaoga se Mea e Puipuia ai Lauulu: Fa'aaoga se mea e fa'amamā ai lauulu, se suāuu lauulu (e pei o le suāuu popo, suāuu argan), po'o se suāuu e puipuia ai mai le UV a'o le'i amataina le fa'aaogaina o lauulu. O nei oloa e ufiufi ai le lauulu ma loka ai le susu.
Ufiufi Lauulu i le va o Taimi Fa'atino: Ofu se pulou po'o se sikafu pe a i fafo e 'alo 'ese ai mai le tele o le la susulu o le la. E puipuia ai le mago tele ma le le tutusa o le malamalama o lauulu.
Fa'atapula'a le Taimi ma le Sosoo o Sauniga: Pipi'i i sauniga e 10–15 minute, 2–3 taimi i le vaiaso. O sauniga uumi pe sili atu ona soo e fa'ateleina ai le fa'aleagaina e aunoa ma le fa'aleleia atili o taunuuga o le fa'amama.
Fa'amamā Loloto i Aso Uma: A uma sauniga e moe ai i le la, fa'aaoga se ufimata fa'amamā loloto fa'atasi pe fa'alua i le vaiaso e toe fa'atumu ai le susu ma toe fa'aleleia ai le pa'u o le lauulu.
'Alo'ese mai le Fa'aaogaina o le Vevela o le Teuteu: 'Aua le fa'aaogaina ni masini fa'amago lauulu, mea fa'asa'o lauulu, po'o ni u'amea milo lauulu a'o fa'aaogaina moega la—o le vevela e fa'ateteleina ai le mago ma le gau o lauulu.
5. Fesili Masani e uiga i moega la ma le fa'amalamalama o lauulu
F1: E mafai e moega la ona fa'amalamalama lauulu ua vali pe fa'apa'epa'e?
Ioe, ae e masani ona mou atu le lanu fa'apitoa nai lo le faia o se foliga malamalama "masani". Atonu e liu apamemea lauulu ua valiina (mo lauulu enaena) pe mou atu fo'i le susulu (mo lanu pogisa). O lauulu ua fa'apa'epa'eina, lea ua leva ona vaivai, o le a sili atu ona mago ma faigofie ona gau.
F2: E sili atu ea le fa'amalamalama o le moega la nai lo le susulu masani o le la?
Leai—e sili atu le mālū o le susulu o le la i lauulu. O moega la e iai ave UV malolosi e vave ona faaleagaina ai lauulu, ae o le malosi o le UV o le susulu o le la e maualalo ma faasolosolo malie. Mo le faamalamalamaina mālie, e sili atu le saogalemu le faaaluina o le taimi i fafo (faaaoga le mea e puipuia ai lauulu).
Q3: E mafai ona ou fa'aogaina moega la e fa'amalamalama ai lo'u lauulu pe afai ua uma ona fa'aleagaina?
E lē fautuaina. O lauulu ua faaleagaina e vaivai le pa'u o le lauulu, o lea o le a atili ai ona faaleagaina e ave o le UV. E mafai ona mafua ai ona matuā gau pe lē tutusa fo'i le lanu. Ia taula'i muamua i le toe faaleleia o lauulu (fa'atasi ai ma le fa'amamāina loloto o lauulu) a'o le'i mafaufau e fa'aaoga moega la.
6. Manatu Autū: Moega La ma le Fa'amalamalamaina o Lauulu
E mafai e moega la ona fa'amalamalamaina lauulu e ala i le fa'aleagaina o le melanin, ae o taunuuga e malie, e le tele ni mea e fai, ma e fa'alagolago i le ituaiga o lauulu.
E fa'aleagaina e moega la'au le lauulu e ala i le fa'amagoina, fa'avaivaia ai lona fausaga, ma le mou atu o le lanu ua valiina.
Afai e te filifili e fa'aaoga moega la mo le fa'amalamalamaina o lauulu, fa'amuamua le puipuiga: fa'aaoga oloa e fa'amama ai lauulu mai le la (UV), fa'atapula'a taimi e fa'aaoga ai, ma fa'aoga i taimi uma ni kulimi fa'amalositino loloto mo lauulu.
Mo se fa'amalamalamaga e sili atu le saogalemu, filifili le susulu o le la masani (fa'atasi ai ma le puipuiga) po'o togafitiga i le fale vali (e pei o le fa'amalamalamaina o lauulu, balayage) ua mamanuina e fa'amalamalama ai lauulu e aunoa ma le fa'aleagaina tele.
E tatau ona faamuamua le soifua maloloina o lauulu—e lē tatau ona fa'amamago lelei lauulu pe a manifinifi ma gaui.
Afai o loʻo e sailia ni auala saogalemu e faʻamalamalama ai lauulu i le fale, e mafai ona ou faia se lisi o auala e faʻamalamalama ai lauulu e aunoa ma le UV (faʻaaogaina mea e pei o le sua o le tipolo poʻo le meli) e sili atu ona malu i lou lauulu. Mata e te iloa e aoga lena mea?